Daniel Nalepka • Kreatywny Grafik Komputerowy

Wykonuję głownie strony internetowe, projektuję loga i logotypy, opracowuję szatę graficzną opakowań/pudełek, przygotowuję publikacje do druku oraz tworzę atrakcyjne wizualnie infografiki. Zajmuję się też szeroko rozumianą reklamą wizualną.

Jako grafik komputerowy pracuję zawodowo od 2003 roku.

Zapraszam do mojego portfolio.

Strony www

43%

Druk

30%

Reklama

17%

Inne

10%

Poligrafia, czyli projekty graficzne przeznaczone do druku

Projektami graficznymi przeznaczonymi do szeroko rozumianego druku (od druku cyfrowego, poprzez druk offsetowy, nadruk metodami sitodruku i tampondruku, na druku wielkoformatowym skończywszy) zajmuję się nieprzerwanie od 2003 roku. To właśnie w poligrafii, w drukarni offsetowej, 15 lat temu stawiałem pierwsze, poważne kroki z profesjonalną grafiką komputerową i składem DTP. Do dziś ta właśnie forma kreacji, w której projekty z komputera przenoszone są na papier (i nie tylko) pozostaje moją ulubioną dziedziną projektowania użytkowego, w której się spełniam.

Poligrafia i skład DTP to moja pasja i dziedzina, w której mam największe doświadczenie.

Zlecając u mnie przygotowanie prac do druku (od projektu graficznego czyli oryginalnego pomysłu, który jest najważniejszy, poprzez opracowanie spójnego, czystego, schludnego i przemyślanego layoutu, czyli kompozycji graficznej publikacji, do finalnego przygotowania plików drukarskich) mogą być Państwo spokojni tak o formę graficzną jak i fachowe, rzetelne, zgodne z zasadami sztuki wywiązanie się z powierzonej mi pracy.

Kompleksowo projektuję, przygotowuję do druku oraz drukuję różne formy użytkowe, w tym te najpopularniejsze w biznesie i szeroko stosowane:

  • foldery, broszury, katalogi szyte i klejone, raporty, ulotki i inne publikacje wielostronicowe
  • papeterie firmowe i akcydensy (papier firmowy, wizytówki, koperty, druki)
  • teczki oraz segregatory
  • kalendarze (plakatowe np. typu planner, wieloplanszowe, trójdzielne, książkowe i inne)
  • plakaty i afisze
  • notesy
  • dyplomy, podziękowania i certyfikaty
  • wizytówki

Każdy, z wyżej wymienionych wyżej, rodzajów druków mogę też wydrukować w niemal dowolnym nakładzie (przy mniejszych ilościach zaproponuję druk cyfrowy, przy większych offsetowy, tak by cena i jakość wypadły dla Państwa jak najbardziej korzystnie), a następnie dostarczyć wprost do Państwa kurierem. Dzięki temu nie wychodząc z domu mogą Państwo zlecić mi przygotowanie całości zamówienia, od projektu poprzez druk z dostawą włącznie.

Zajmuję się też projektowaniem specjalistycznym, dla węższej grupy klientów. W tym zakresie realizowałem następujące projekty graficzne:

  • okładki książek
  • skład DTP książek
  • czasopisma i magazyny (projekt graficzny, layout, skład DTP)
  • opakowania/pudełka

Z zakresu druku wielkoformatowego w moim portfolio goszczą m.in.:

  • billboardy
  • bannery
  • rollupy
  • ścianki wystawiennicze
  • stoiska targowe

Podstawowe zagadnienia graficzne z dziedziny poligrafii i DTP

Jako że jak już wspomniałem poligrafia (druk) jest moją pasją – przygotowałem dla wszystkich chętnych poglądowy przewodnik po podstawowych terminach z nią związanych. Nie ma on ambicji bycia kompendium wiedzy na poruszone poniżej tematy, a jedynie przybliżyć Państwu kawałek bardzo bliskiego mi świata druku. Na rynku znaleźć można wiele pozycji książkowych, które w sposób mniej lub bardziej wyczerpujący rozwijają zasygnalizowane tutaj zagadnienia jednak z autopsji wiem, że teoria choć bardzo ważna, nie zastąpi praktyki.

Tyle tytułem wstępu – pora postawić sobie fundamentalne pytania związane z drukarstwem:

  • Co należy rozumieć pod pojęciem POLIGRAFII? Czym się ona zajmuje?
  • Co oznacza termin DTP i w jaki sposób wiąże się on z POLIGRAFIĄ?
  • Czym się różni DRUK, NADRUK i WYDRUK? Czy to nie to samo?
  • Co dokładnie jest przedmiotem pracy grafika zajmującego się wymienionymi zagadnieniami?

Zacznijmy od kilku elementarnych definicji przybliżających te terminy…

Poligrafia

Termin ten wywodzi się z języka greckiego, od słowa polýgraphos co tłumaczy się jako „wiele piszący”
[por. „Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych” Władysława Kopalińskiego]

Pod pojęciem POLIGRAFII rozumiemy dziedzinę nauki i techniki bądź gałąź przemysłu zajmującą się procesami wytwarzania DRUKÓW i WYDRUKÓW. Poligrafia obejmuje zarówno sam PROCES DRUKOWANIA (PRESS), jak i procesy poprzedzające druk (tzw. PREPRESS) oraz działania podejmowane po procesie drukowana (tzw. POSTPRESS).

Potocznie poligrafię utożsamiamy (i słusznie) z „produkcją” książek, magazynów, czasopism, gazet, katalogów, folderów, broszur, ulotek, map, plakatów, kalendarzy, wizytówek, opakowań ale też z wydrukami wielkoformatowymi (zazwyczaj o charakterze reklamowym jak np. billboardy).
[por. Encyklopedia PWN]

Druk

słowo to pochodzi z języka niemieckiego i oznacza wielokrotne odbicie obrazu (tekstu, grafiki) z formy drukowej na podłoże drukowe (np. papier) i pierwotnie utożsamiane było z tradycyjnymi (z naszego, współczesnego punktu widzenia) metodami powielania z wykorzystaniem maszyny drukarskiej.

Tradycyjnym drukiem nazwiemy np. druk offsetowy – idealny do wysokonakładowych publikacji np. książek, gazet i czasopism ale też ulotek i folderów. Zaletą tego rodzaju druku są bez wątpienia niskie koszty przy dużych nakładach (im większy nakład tym cena jednostkowa egzemplarza druku jest niższa), nieporównywalna do druku cyfrowego szybkość (np. produkcja kilku stron na sekundę), oraz dostępność szerokiego asortymentu rozmiarów (bardzo duże plakaty formatu A2 lub A1 to nie problem).

Obecnie w związku z upowszechnieniem się komputerowych metod przetwarzania obrazu, wszechobecnymi drukarkami komputerowymi (drukarki biurowe, przemysłowe plotery drukujące, urządzenia kopiujące typu „xero”) powszechnie „drukiem” nazywa się każdą kopię uzyskaną niemal dowolną metodą… chociaż tak naprawdę jest to często WYDRUK, a nie DRUK ale o tym niżej…

Wydruk

to „odbitka uzyskana bez odbicia”, a więc bez tzw. formy (matrycy), najczęściej na komputerowym urządzeniu wyjściowym takim jak drukarka lub ploter (czyli drukarka wielkoformatowa drukująca na rożnych podłożach, zazwyczaj z materiału nawiniętego na rolkę np. na elastycznych tworzywach sztucznych jak bannery, na papierze, foliach samoprzylepnych lecz nie tylko – również na tworzywach sztywnych jak pleksi czy PCV, wtedy rzecz jasna materiał podawany jest do urządzenia nie z rolki ale w arkuszach). Nawet proste i niebędące już w powszechnym użyciu urządzenia jakim jest/był fax również zaliczymy do tych, które wykonują wydruk.

Nadruk

to pojęcie bardzo bliskie jest tradycyjnym metodom druku i może obejmować np. tampondruk czy sitodruk. Dlaczego? Dlatego że w obu tych przypadkach również mówimy o wielokrotnym odbiciu z formy drukarskiej.

W przypadku tampondruku będzie to (w dużym uproszczeniu) jakby „przybicie pieczątki” czyli właśnie występującego w nazwie tej formy tamponu, który pozostawi na przedmiocie warstwę farby (czyli rzeczony nadruk). Tak wykonuje się np. napisy na sprzęcie RTV/AGD poprzez jednokrotne odciśnięcie/odbicie metodą tampondruku. W ten sposób nanoszone jest np. logo producenta lub inne oznaczenia (spójrz teraz na swoją klawiaturę w laptopie – prawdopodobnie litery na niej „namalowano” właśnie tą metodą).

W przypadku sitodruku matrycą przyciskaną do np. podkoszulka jest sito (specjalna, bardzo cienka siatka o mikroskopijnych „oczkach” rozciągnięta na ramie) które ma częściowo „zaklejone” dziurki (bardzo drobne jak wspomniałem wcześniej – można je porównać do „oczek” w pończosze) częściowo zaś jest drożne (tam gdzie ma się pojawić napis/logo). Przez sito, za pomocą rakla, farba jest wyciskana na podłoże i po zdjęciu sita zostaje na nim, pozostając do wyschnięcia. Sitodruk znajduje szerokie zastosowanie właśnie w nadrukach na tekstyliach ale nie tylko. Tą metodą są więc najczęściej nadrukowywane napisy i grafiki na koszulkach, loga producentów na odzieży itp.

Prepress

to szereg czynności przygotowawczych pozwalających uzyskać (zrealizować) druk. Składa się na nie w ogólnym zarysie przygotowalnia i montaż obrazu oraz wykonania formy drukowej.

Rolą grafika komputerowego zajmującego się grafiką użytkową w zakresie DTP jest tu głównie przygotowanie obrazu, czyli wykonanie projektu graficznego, składu DTP, dokonanie foto-edycji, retuszu, fotomontażu itp. Jeżeli montaż przebiega metodą cyfrową (obecnie tak jest najczęściej) grafik zajmować się też może montażem obrazu (tzw. składkowaniem, czyli rozmieszczeniem poszczególnych elementów publikacji, np. stron czasopisma, folderu, książki na arkuszu drukarskim – zazwyczaj wszelkie publikacje drukowane są na dużo większym formacie papieru niż tym, który finalnie trafia do czytelnika. Dopiero po wydruku jest on cięty na tzw. użytki czyli strony, pojedyncze plakaty czy ulotki).

Dalszy etap pracy to przygotowanie formy drukowej (czyli matrycy, tzw. „blachy” jak zwykło się mawiać w branży) zazwyczaj metodą CTF (ang. Computer-to-Film – dawniej: najpierw z pliku komputerowego wykonuje się na kliszy światłoczułej wydruk całej separacji barwnej. Np. w modelu barwnym CMYK każdy obraz kolorowy składa się z czterech barw podstwowych, tj. Cyjan, Magenta, Yellow i Black. Uzyskuje się więc cztery klisze, po jednej dla każdej składowej barwy. Później z wykorzystaniem tych klisz operator naświetla światłoczułe blachy służące za matryce. Matryce te trawi się specjalnym kwasem tak by uzyskać w nich mikroskopijne wyżłobienie, które później będzie zbierać farbę z wałka w maszynie drukarskiej i odbijać/przenosić farbę na podłoże czyli papier) lub CTP (ang. Computer-to-Plate – obecnie i chyba najczęściej – mówiąc najkrócej: od razu uzyskuje się naświetloną blachę, pomija się etap z filmem). Współczesne, nowoczesne drukarnie wykonują we własnym zakresie właśnie ten drugi rodzaj przygotowania formy do druku czyli CTP (szybciej, taniej, mniejszy margines błędu).

Press

to najogólniej mówiąc „proces druku właściwego” czyli drukowanie. W zależności od rodzaju wykonywanej pracy, materiałów i podłoża na którym jest wykonywany nadruk można wyróżnić drukowanie bezfarbowe, bezformowe, z formą. Te z kolei można podzielić na szereg innych. Np. książki, plakaty, wizytówki, foldery, czasopisma itp. drukowane są z użyciem formy płaskiej, metodą offsetową. Jako grafik zajmujący się grafiką użytkową najczęściej stykam się z tym rodzajem druku choć nieobce są mi inne formy poligraficzne jak choćby metody farboprzenikalne (np. sitodruk) czy wklęsłe (np. tamponowe).

Oczywiście grafik nie jest drukarzem i tylko przygotowuje w procesie PREPRESS materiały do wymienionych dziedzin POLIGRAFII, nie zajmuje się drukiem (PRESS) sensu stricto choć dobrze by, tak jak ja, miał doświadczenie w tej dziedzinie chociażby z naocznego obserwowania procesów drukarskich w drukarni, konsultowania z drukarzem kwestii technicznych które pozwolą uzyskać odbitki drukarskie najwyższej jakości. Grunt to doświadczenie i praktyka.

Postpress

ta dziedzina zajmuje się wszystkim tym co związane jest z wykończeniem druków oraz spedycją. Do wykańczania druków zalicza się obróbkę introligatorską i uszlachetnianie druku. Obróbka introligatorska to np. przycinanie, falcowanie (składanie), bigowanie (wytłaczanie specjalnego „rowka” na wydruku celem ułatwienia jego złożenia), szycie (np. czasopisma i foldery są szyte drutem, popularnie nazywanym „zszywką”), klejenie (np. karki książki mogą być klejone z okładką, przy okazji też szyte nicią) czy wreszcie oprawa.

Uszlachetnianie druku to np. lakierowanie zwykłe na całości wydruku, lakierowanie wybiórcze UV (gdy chcemy by np. tylko logo lub inny element widoczny na okładce folderu lub książki był błyszczący), laminowanie, foliowanie, tłoczenie, cold-stamping i hot-stamping (dwie ostatnie techniki można najprościej opisać jako „złocone/srebrzone literki” – w praktyce jest to „wprasowanie” kolorowej, srebrzystej folii w papier co pozwala uzyskać np. złote, błyszczące logo). Dostępne są tutaj przeróżne (choć ograniczone do pewnej wąskiej palety barw) kolory „złocenia”. Najpopularniejsze to właśnie złote i srebrne ale są też np. czarne, czerwone, zielone i niebieskie.

Również w POSTPRESS grafik nie bierze bezpośrednio udziału (zajmuje się tym choćby introligator wraz z drukarzem i szeregiem innych specjalistów) jednak znajomość wszystkich zganień związanych z poligrafią jest u grafika pożądane i pomaga w prawidłowym (pod względem technicznym) przygotowywaniu prac graficznych, pozwala przewidzieć efekt końcowy i ustrzec się wielu błędów. Do zadań grafika, które będą mieć wpływ na prawidłowo wykonany POSTRPRESS będą należeć chociażby właściwe przygotowanie „cyfrowej matrycy” dla lakierowania UV czy tłoczenia albo przewidzenie jak duże mają być marginesy wewnętrzne publikacji wielostronicowej w zależności od jej objętości, by np. w przypadku książki dało się ją czytać bez jej rozrywania – tak by margines wewnętrzny nie był zbyt blisko grzbietu.

DTP

Termin ten pochodzi z języka angielskiego (Desktop Publishing – Publikowanie zza biurka) i oznacza komputerowe przygotowanie publikacji (np. czasopisma, książki, broszury itp.) do druku obejmujące m.in.:

  • wprowadzenie tekstu i grafiki do programu komputerowego (np. Adobe InDesign, QuarkXPress względnie Adobe Illustrator), służącego do składu publikacji,
  • opracowanie layoutu (projektu graficznego strony stanowiącego szablon, wzorzec, określającego stały układ strony)
  • naniesienie korekty
  • przygotowanie techniczne do druku (np. przygotowanie impozycji z plików drukarskich lub tylko plików drukarskich, zazwyczaj w standardzie drukarskich plików PDF)

Z powyższych przykładów i definicji jasno wynika, że samo DTP jest nierozerwalnie związane z projektowaniem graficznym i można je w zasadzie utożsamiać z procesami PREPRESS.

Podsumowanie

Do zadań grafika opracowującego projekty graficzne związane z poligrafią należy więc nie tylko kreacja (ta jest bardzo ważna na początku drogi „od projektu do druku”) ale też skład publikacji i umiejętności techniczne związane z przygotowaniem do druku oraz dobra orientacja w poszczególnych etapach powstawania efektu jego pracy – druku. Właśnie tym wszystkim o czym piszę wyżej zajmuję się (oczywiście w różnych proporcjach) na co dzień. I sprawia mi to olbrzymią satysfakcję.

Cieszę się, że swoją drogę zawodową rozpoczynałem w tradycyjnej drukarni offsetowej gdzie obserwowałem bądź uczestniczyłem we wszystkich procesach poligraficznych. Dzięki zdobytemu w ten sposób doświadczeniu mogę skupiać się teraz na kreacji graficznej bez obaw o wyniki wydruków, projektując świadomie, uwzględniając ewentualne trudności w druku, wychodząc naprzeciw zleceniodawcom i wykonawcom. Przy tym nie czuję się stricte grafikiem DTP, zanurzonym jedynie w technicznych aspektach poligrafii ale kreatywnym grafikiem komputerowym, który łączy pasję, wiedzę i wizję w jedno, przelewając to ostatecznie na drukarski papier.